umowa najmu do działalności gospodarczej

Dorota Ryterska, prawnik w Ekspertax.pl

Czy wynajem wielu lokali mieszkalnych to działalność gospodarcza?

Czy wynajem wielu lokali mieszkalnych to działalność gospodarcza?

Niezależnie od liczby wynajmowanych mieszkań, z których najmu wynajmujący uzyskuje przychody, może on zastosować ich zryczałtowane opodatkowanie według korzystnej stawki 8,5%.

Najem lokali - rozliczenie za 2012 r. i wybór stawki w 2013 r.

Najem lokalu można rozliczyć albo w ramach działalności gospodarczej, albo jako odrębny przychód opodatkowany ryczałtem lub na zasadach ogólnych.

Umowa najmu mieszkania

Umowa najmu nieruchomości polega na oddaniu przez Wynajmującego na rzecz Najemcy określonej nieruchomości do używania. W zamian za to, Najemca zobowiązuje się płacić Wynajmującemu umówiony czynsz.

Umowa najmu lokalu użytkowego

cywilnego (Dz. U. 1964, Nr 16, poz. 93), zwłaszcza przepisy dotyczące najmu i najmu lokali (art. 659 - 692).W przypadku umów zawieranych po 28 stycznia 2010 roku umawiający się mogą skorzystać z nowej konstrukcji najmu okazjonalnego . Dotyczy on jednak TYLKO umów najmu lokalu służącego do zaspokajania

Możliwość zaliczenia straty w koszty podatkowe

Możliwość zaliczenia straty w koszty podatkowe

przydatności gospodarczej nastąpiła z przyczyn innych niż zmiana rodzaju działalności, podatnik co do zasady może zaliczyć poniesione koszty odpowiadające nieumorzonej wartości środków trwałych do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia ogólnych przesłanek wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy o

Najem - uważaj na pułapki w umowie

Najem - uważaj na pułapki w umowie

będącego osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowanie lokali. Do przedsiębiorców trudniących się wynajmowaniem lokali będą miały nadal zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o najmie. Zobacz oferty wynajmu w Warszawie »Najem lokalu jest to stosunek prawny

Co z projektem ustawy o ochronie praw lokatorów?

Co z projektem ustawy o ochronie praw lokatorów?

podlegać regulacjom znajdującym się w Kodeksie cywilnym.Częściowym rozwiązaniem byłoby przestrzeganie przepisów najmu okazjonalnego i dopuszczenie do niego podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Najem okazjonalny zabezpiecza interesy właściciela nieruchomości, jednak przepisy te są w praktyce

Refakturowanie opłat za wywóz śmieci - stawka VAT

Refakturowanie opłat za wywóz śmieci - stawka VAT

funkcjach na mocy umowy zawartej z ich właścicielami. Działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie i nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków jest obligatoryjną działalnością gospodarczą takiej spółdzielni (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia

Protokół zdawczo-zbiorczy - co to jest i dlaczego warto go spisać

Protokół zdawczo-zbiorczy - co to jest i dlaczego warto go spisać? Protokół zdawczo - odbiorczy powinien być integralną częścią każdej umowy najmu nieruchomości. Przy takiej bowiem umowie jedna ze stron powierza drugiej do użytkowania swój majątek, niejednokrotnie o dużej wartości. Zrozumiałym jest

Czy najem okazjonalny może być okazją?

Czy najem okazjonalny może być okazją?

problemem jest zabezpieczenie własnych interesów wobec niesolidnego najemcy. Określenie warunków umowy najmu należy do kompetencji stron. W ramach osiągniętego kompromisu, ustalają one czas trwania umowy, termin wydania mieszkania i elementy jego wyposażenia, wysokość czynszu, tryb i zasady płatności

Co powinna zawierać umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami?

Co powinna zawierać umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami?

Do jej istotnych składników treści należą zobowiązania pośrednika i zamawiającego. W umowie pośrednictwa pośrednik zobowiązuje się do dokonywania dla zamawiającego czynności zmierzających do zawarcia umów (m.in. umów sprzedaży, kupna, dzierżawy, wynajmu, najmu nieruchomości) określonych w art. 180

Najem okazjonalny - nadzieja dla wynajmujących

wynajmującym musi być osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmu, a umowa zostanie zarejestrowana w urzędzie skarbowym. Proste, ale nie do końca. Zasadniczy problem polega nie tylko na wskazaniu adresu, pod który można wyprowadzić najemcę, ale również na uzyskaniu

Podatek od najmu

Podatek od najmu

Najem może stanowić przedmiot działalności gospodarczej lub odrębne źródło przychodu dla osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej. W przypadku, gdy podatnik wpisze do ewidencji działalności gospodarczej jako przedmiot najem oraz dokona rejestracji w urzędzie statystycznym, urzędzie

Nieodpłatne udostępnienie nieruchomości na siedzibę dla spółki z o.o.

Nieodpłatne udostępnienie nieruchomości na siedzibę dla spółki z o.o.

świadczenie, które stanowi dla niej przychód. Wartość tego świadczenia odpowiada rynkowej kwocie czynszu, jaki należałoby płacić w przypadku umowy najmu. Dla powstania tego przychodu bez prawnego znaczenia pozostaje fakt, że spółka nie prowadzi jeszcze faktycznie działalności oraz to, że posiadanie

O czym warto pamiętać, zawierając umowę najmu okazjonalnego?

O czym warto pamiętać, zawierając umowę najmu okazjonalnego?

ustanawiających daleko idącą ochronę lokatorów w odniesieniu do tzw. najmu okazjonalnego, czyli umów najmu lokali mieszkalnych, zawieranych pomiędzy właścicielem lokalu nieprowadzącym działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, a najemcą. Warunki skorzystania z reguł najmu okazjonalnego Zgodnie

Kiedy uznać, że usługa pośrednictwa w wynajmie została wykonana?

Kiedy uznać, że usługa pośrednictwa w wynajmie została wykonana?

zobowiązanie powinna uwzględniać jego umownie określone obowiązki oraz ogólne kryteria wskazanych w art. 354 § 1 Kodeksu cywilnego, a wymagany stopień staranności związany jest zawodowym charakterem działalności pośrednika, pośrednik zawiera umowę z klientem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

Umowa najmu - broń najemcy czy wynajmującego?

długo, aż upłynie okres przewidziany w umowie. Ma też prawo wypowiedzieć nam umowę, jeżeli nie będzie otrzymywał płatności terminowo lub jeżeli mieszkanie będzie wykorzystywane do innych celów, niż opisane zostało w umowie (to tyczy się szczególnie organizowania działalności gospodarczej w mieszkaniu

Najem okazjonalny - od strony prawnej

Najem okazjonalny - od strony prawnej

Zgodnie z projektem, najem okazjonalny lokalu, to oddanie do używania lokalu mieszkalnego, którego właściciel, będący osobą fizyczną nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Wynajmujący odda lokal do używania najemcy na podstawie umowy najmu okazjonalnego lokalu. Umowa

Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce - podsumowanie 2014 roku

Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce - podsumowanie 2014 roku

najwyższe ofertowe stawki czynszów najmu dla klasy A w lokalizacjach ścisłego centrum do 22 - 24 euro/ mkw./ m-c netto. Poza centrum stawki dla wysokiego standardu znalazły się w przedziale 12 - 15 euro/mkw./ m-c, natomiast lokale biurowe w niższym standardzie można było wynająć za 10 - 11,5 euro/mkw./m

Mieszkanie dla młodych: wszystkie wymagane dokumenty

Mieszkanie dla młodych: wszystkie wymagane dokumenty

kupuje nieruchomość od dewelopera prowadzącego działalność gospodarczą, powinna dołączyć także jego oświadczenie, mówiące, że mieszkanie zostanie po raz pierwszy zasiedlone przez nabywcę. To ważne - tylko lokale z rynku pierwotnego dają prawo do dopłaty. Zobowiązanie Osoby, które wynajmują mieszkania lub

Kiedy można stracić dopłaty do kredytu "Rodzina na Swoim"?

Kiedy można stracić dopłaty do kredytu "Rodzina na Swoim"?

nieruchomości w spadku - wchodząc w jej posiadanie w ten sposób, kredytobiorcy nie muszą bać się cofnięcia dopłat. Podpisując umowę kredytową w programie "Rodzina na Swoim", kredytobiorca zobowiązał się również do odstąpienia od ewentualnych umów najmu czy zrzeczenia się praw do mieszkania

Co rozliczysz w kosztach prywatnego najmu?

Co rozliczysz w kosztach prywatnego najmu?

ust. 1 ustawy o pdof, podlegają stanowiące majątek trwały środki transportu wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu. Z tego względu samochód

Biura zamiast mieszkań

Ursynowie, przy ul. Cybisa zamierza rozpocząć niebawem budowę osiedla Zakątek Cybisa. Biurowiec przy Jastrzębowskiego ma powstać na miejscu pawilonu handlowego. - Działał w nim niewielki supermarket, ale po wypowiedzeniu umów najmu od stycznia 2012 r. w istniejącym budynku nie jest prowadzona działalność

Wynajem mieszkań w 2012 roku

wynajmują mieszkań w ramach działalności gospodarczej. Sęk w tym, że właściciel mieszkania i najemca muszą spełnić kilka dość kłopotliwych warunków. W umowie o najem okazjonalny najemca wskazuje "zapasowy" adres, pod który się wyprowadzi w przypadku "wykonania egzekucji opróżnienia lokalu

Wynajem mieszkań w 2012 roku

wynajmują mieszkań w ramach działalności gospodarczej. Sęk w tym, że właściciel mieszkania i najemca muszą spełnić kilka dość kłopotliwych warunków. W umowie o najem okazjonalny najemca wskazuje "zapasowy" adres, pod który się wyprowadzi w przypadku "wykonania egzekucji opróżnienia lokalu

Likwidacja barier na rynku wynajmu mieszkań

roku na nowo wprowadza pojęcie najmu okazjonalnego (obowiązywało ono już w polskim systemie prawnym, później jednak zostało z niego wyłączone). Taką umowę będzie mógł zawrzeć tylko właściciel mieszkania, który jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali

Likwidacja barier na rynku wynajmu mieszkań

lutego 2009 roku na nowo wprowadza pojęcie najmu okazjonalnego (obowiązywało ono już w polskim systemie prawnym, później jednak zostało z niego wyłączone). Taką umowę będzie mógł zawrzeć tylko właściciel mieszkania, który jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie

Lokatorzy mniej chronieni

podatek wzrastał do 20 proc.). Natomiast od jutra zmienią się przepisy o tzw. najmie okazjonalnym. Mogą z nich skorzystać wyłącznie właściciele (osoby fizyczne), którzy nie wynajmują mieszkań w ramach działalności gospodarczej. Nowe przepisy obejmują jednak wyłącznie nowo zawierane umowy na czas oznaczony

Ile można zarobić na inwestycji w mieszkanie, sklep albo pokój w hotelu?

pośrednio prowadzenia działalności gospodarczej. - Szczególnie ważne jest więc, aby podpisać umowę ze stabilnym i wiarygodnym partnerem - podkreśla Bartosz Turek. I dodaje, że ważna jest lokalizacja obiektu, standard i rozwiązania, które pozwolą na utrzymanie obłożenia także poza sezonem. Lokal użytkowy W

Jak wynająć mieszkanie

zalega z opłatami za trzy pełne okresy płatności, tylko za dwa. pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokalu w sposób sprzeczny z umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem (np. w umowie najmu właściciel zaznaczył, że lokal jest mieszkalny, a lokator prowadzi w nim działalność gospodarczą); niszczy

Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie

ochronie praw lokatorów. Nowe przepisy o tzw. najmie okazjonalnym obejmują jednak wyłącznie prywatnych właścicieli (osoby fizyczne), którzy nie wynajmują mieszkań w ramach działalności gospodarczej. W dalszym ciągu dotyczy ich też kilka innych przepisów z ustawy o ochronie lokatorów, m.in. regulujący

Jak bezpiecznie nająć mieszkanie?

korzystają, a normalnie służą im do "zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych") albo prowadzą działalność gospodarczą polegającą na wynajmie mieszkań. W praktyce właściciele mieszkań wynajmują swoje nieruchomości tylko i wyłącznie w ramach najmu okazjonalnego. Sprawdź, z kim masz do czynienia

Umorzenie zaległego czynszu wobec najemcy

Zdarza się, że właściciel nieruchomości, który na podstawie umowy najmu wynajmuje np. lokale mieszkalne osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej ma kłopot z odzyskaniem zaległych czynszów. Skoro najemcy lokali nie płacą czynszu, dochodzi do wypowiedzenia umowy najmu, a następnie do

Jak wynająć mieszkanie bezpiecznie i tanio

mebli czy sprzętu RTV i AGD - to podnosi standard wynajmowanego domu czy mieszkania. Ważne, żeby konieczność poniesienia tych wydatków wynikała z umowy najmu. Jeśli te wydatki ponosi najemca, wynajmujący nie może ich sobie zaliczyć do kosztów.Kosztem jest też tzw. amortyzacja. To nic innego jak

Jak rozliczyć się z fiskusem, gdy wynajmujesz mieszkanie

osoba fizyczna osiągająca przychody z tytułu umowy najmu, w roku podatkowym .............. wybieram opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Pismo z tytułem oświadczenie o wyborze ryczałtu dla opodatkowania najmu adresujesz do naczelnika urzędu skarbowego, podajesz dodatkowo swój

Prace dostosowawcze na potrzeby najemców powierzchni biurowych

, o ile pozostają w związku z osiąganymi przychodami. Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów. Zatem do kosztów uzyskania przychodów

Rusza budowa kolejnego budynku w OBC

prowadzeniu działalności gospodarczej w jednym miejscu. Kolejną firmą z branży finansowej, która dołączy do najemców Olivia Business Centre, jest Noble Bank. Na przełomie lipca i sierpnia bank otworzy na parterze Olivia Gate ekskluzywną placówkę z sektora private banking. Na powierzchni ok. 282 m kw. znajdą

Polski rynek nieruchomości komercyjnych ma się dobrze

, reprezentujących small business . Poszukiwane były lokale biurowe w dobrym standardzie, ale o umiarkowanych czynszach. Dominowały umowy najmu mniejszych powierzchni, do około 50-60 m2.Równocześnie lekko wzrosło zapotrzebowanie na biura w średnim standardzie z możliwością adaptacji przez najemcę do jego potrzeb w

Timesharing coraz popularniejszy

w oznaczonym w umowie czasie bez konieczności ponoszenia kosztów nabycia obiektu. Jest to umowa podobna do najmu, z tą jednak różnicą, że władającym nieruchomością jest zawsze przedsiębiorca, natomiast nabywcą - osoba fizyczna, zawierającą umowę poza zakresem prowadzonej działalności gospodarczej

Właścicielu, pamiętaj, że...

sprzeczny z umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem (np. w umowie najmu zaznaczyłeś, że lokal jest mieszkalny, a lokator prowadzi w nim działalność gospodarczą); niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo wykracza w sposób "rażący" lub "uporczywy"

Na co musi uważać właściciel mieszkania?

); pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokalu w sposób sprzeczny z umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem (np. w umowie najmu zaznaczyłeś, że lokal jest mieszkalny, a lokator prowadzi w nim działalność gospodarczą); niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania przez mieszkańców albo

Kup sobie kawałek hotelu

zawarcie umowy najmu z operatorem hotelowym - informuje Kamila Górecka-Kirwiel z firmy Condohotels Group zarządzającej ostródzka inwestycją. - W przypadku ostatnio sprzedawanej przez nas inwestycji umowa najmu była zawierana na okres 10 lat - dodaje. W Polsce tego rodzaju system dopiero raczkuje. Kilku

Kolejne zmiany na rynku wynajmu?

jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Czy zmiany w prawie ucywilizują rynek wynajmów? Być może. Według Małgorzaty Kędzierskiej nowe rozwiązania wpłyną na uporządkowanie rynku najmu nieruchomości prywatnych oraz na ograniczenie szarej strefy

Prawie jak cyrograf - jak sporządzić dobrą umowę

nastąpiła. Co zawrzeć w umowie Sporządzając umowę, należy umieścić w niej następujące informacje: data zawarcia umowy; określenie stron; jeśli jest to: - osoba fizyczna - należy podać imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, numer PESEL i numer dowodu osobistego; - osoba prowadząca działalność gospodarczą na

Nieruchomości - prowizja bez gwarancji

nieruchomościami. Polega ona na wykonywaniu czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów nabycia lub zbycia nieruchomości, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, umów najmu lub

Dzielnice multi-kulti

. mieszkania dla kilku osób (popularne jest Osiedle Za Żelazną Bramą w Śródmieściu). Gdy prowadzą w Polsce działalność gospodarczą wtedy często w 3- 4 rodziny wynajmują dom albo kilka mieszkań w bloku (pod miastem lub na Szczęśliwicach gdzie jest nowa mieszkaniowa zabudowa wielorodzinna). - Osoby z krajów

Podatki od wynajmu nieruchomości

osiągające przychody z tytułu umowy najmu". Czyli ryczałt możesz płacić zarówno jeśli wynajmujesz swoje mieszkanie osobie fizycznej, jak i firmie. Warunek? Nie możesz prowadzić działalności gospodarczej. UWAGA! Możesz korzystać z ryczałtu także wtedy, gdy chcesz wynająć komuś lokal użytkowy. W cytowanym

Biuro dla małej firmy

dla firmy zatrudniającej pięć osób biuro powinno mieć od 30 m kw. (tzw. open space) do 75 m kw. (jeśli planujemy sale konferencyjne i gabinety). Zawsze warto przyjąć pewien zapas na zakładany rozwój firmy czy pomieszczenia techniczno-gospodarcze. Lokalizacja Następnym krokiem powinno być określenie

Dom po rozwodzie - podział majątku

każdego z małżonków (czyli z umów-zleceń, umów o dzieło, z prowadzonej dodatkowo działalności gospodarczej), - dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków (czyli np. zarówno dochody z dzierżawy działki kupionej za wspólne środki po ślubie, jak i czynsze z najmu

Mieszkania - wynajem od dewelopera

niedługo właściciele mieszkań, którzy zdecydują się je wynająć, zapłacą 8,5 proc. podatek ryczałtowy od przychodów z najmu. Łatwiej będzie można też pozbyć się niechcianego lokatora. Tyle tylko, że nowe przepisy dotyczą osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej związanej z wynajmowaniem

Takie mieszkanko to okazja. Kto wiedział?

na wszystkie trafili się najemcy, mimo że nie było żadnych ogłoszeń. Na liście osób, które złożyły podania do Rewitalizacji o najem mieszkań, jest obecnie kilkadziesiąt nazwisk. Ale nikomu nie zaproponowano lokali przy Wałowej 22 w zamian za częściowe koszty remontu mieszkań. Ustaliliśmy, że jednym z

Jak wynająć mieszkanie

dopiero wtedy, gdy znajdzie ci odpowiednie lokum. Jak sprawdzać agencjeJeśli decydujesz się na pierwsze z brzegu biuro nieruchomości, sprawdź, czy to nie firma-krzak. Poproś o dokumenty, które uprawniają do prowadzenia działalności gospodarczej. Upewnij się, czy twój pośrednik ma pełnomocnictwa, które

Wykup mieszkań? Tylko na papierze. Problemy z własnością

przymusową darowiznę na rzecz Funduszu Dopłat? Izba zwraca uwagę, że TBS jako spółka prawa handlowego przygotował całe przedsięwzięcie, ponosił i ponosi ryzyko działalności gospodarczej, inwestował własne środki, poręczał kredyty, ustanawiał dodatkowe zabezpieczenia, był zmuszany przez BGK do podnoszenia

Komu jaki kredyt?

. Kredyt a sposób uzyskiwania dochodu Wprawdzie ulubiony klient banku to taki, który ma umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony, ale szanse na kredyt mają też osoby zatrudnione np. na podstawie umowy o dzieło, na czas określony czy prowadzące działalność gospodarczą. Etat. Bardzo dobrze widziane jest

Mieszkaniowa posucha raczej nam nie grozi

mieszkań (ponadto 158 klientów rozwiązało umowy), rok wcześniej zaś - przeszło 1 tys. Kupujący nie chcą przepłacać Mimo ożywienia na rynku wciąż należy on do kupujących. Widać było to chociażby w czasie marcowej aukcji w warszawskim hotelu Sheraton. Do wyboru były tam 23 oferty. Chętnych znalazło pięć

Tak się mieszka - Kanada!

zyskiem. Jest to bardzo popularna forma pozyskiwania funduszy w kraju miłośników hokeja. Osoby które zajmują się tego typu działalnością kupują budynki za bezcen. Często nieruchomości nadające się jedynie do gruntownego remontu bądź takie w dobrych lokalizacjach. I odnawiają je, mieszkając przez ten czas

Banki od wszystkiego, czyli kto ma odpowiedź na nietypowe potrzeby klientów

. Nie chodzi tu tyle o warunki cenowe, co o indywidualne podejście do nietypowego klienta. Weźmy pod uwagę choćby źródła dochodów potencjalnych kredytobiorców. Z zaakceptowaniem dochodu z tytułu umowy o pracę czy prowadzenia działalności gospodarczej nie powinno być większych problemów. Schody zaczynają

Od wody ognia i złodzieja

akwaria, rośliny i zwierzęta domowe. Ubezpieczeniu mogą podlegać także przedmioty będące czasowo w posiadaniu ubezpieczonego i sprzęt służący do prowadzenia działalności gospodarczej - wymaga to jednak dodatkowych uzgodnień z firmą ubezpieczeniową. Stopniowanie ryzyka Zasadą jest, że dom (oraz inne

Kupić, nie kupić? Oto jest pytanie

mieszkania, musi wpłacić tzw. opłatę partycypacyjną w wysokości 30 proc. ceny mieszkania. W przypadku rezygnacji z mieszkania Towarzystwo ją oddaje (zwaloryzowaną o wskaźnik inflacji). 3. Wynajem może się opłacać Zwłaszcza jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą (możesz sobie wrzucać czynsz w koszty

Wynajmować czy kupować

kredytobiorców, którzy dochody mają nie ze stałej pracy, ale działalności gospodarczej bądź umów o dzieło. 5. Rosną stopy procentowe Jak na razie banki nie podnoszą oprocentowania kredytów (w większości przypadków ustalane są one raz na trzy miesiące, pół roku), ale specjaliści twierdzą, że to tylko kwestia